འཕྲུལ་རིག་གསར་འགྱུར།

དྲ་སྟེང་དུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་གསལ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤་ལོར། ཀུ་ཤུ་བཟོ་ལས་ཁང་གིས་ཁ་པར་ནང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཁག་ཅིག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འདོན་སྤེལ་བྱ་འཆར་ཡོད་འདུག ཁྱད་ཆོས་གསར་པ་དེ་དག་གང་རེད་ཟེར་ན། ༡ ༽  རྐུ་འཁྱེར་བྱས་པའི་ཁ་པར་སྲུང་སྐྱོབ། བོལ་སི་ཁྲི་རོས་ཁྲི་(Wall street)ཚགས་པར་གྱི་ནང་དུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་གསལ་ལྟར་ན། རྐུན་མ་ཚོས་མི་མང་འདུ་འཛོམས་བྱེད་ས་སྟེ། ཇ་ཁང་དང་ཆང་ཁང་སོགས་སུ། འཛད་སྤྱོད་པའི་ཁ་པར་མ་བརྐུ་བའི་སྔོན་ལ། མི་དེའི་ཁ་པར་གྱི་ནང་འཛུལ་གསང་གྲངས་ག་རེ་ཡིན་མིན་ལྐོག་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག འཛད་སྤྱོད་པའི་ཁ་པར་གྱི་ནང་འཛུལ་གསང་གྲངས་ཤེས་ན། རྐུན་མས་འཛད་སྤྱོད་པའི་ཀུ་ཤུ་བིམ་མཛོད་(Apple ID)ཀྱི་གསང་གྲངས་བརྗེ་ཐུབ་ལ། ངའི་ཁ་པར་འཚོལ་ཟེར་བའི་ཁྱད་ཆོས་སྒོ་རྒྱག་ཐུབ་པ་མ་ཟད། འཛད་སྤྱོད་པས་སྤྲིན་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་གསང་བའི་ཡིག་ཆ་དང་པར།…

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤་གསར་དུ་ཚེས་པ་དང་ལྷན། སྨོན་ལམ་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་འབུམ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་སྨོན་ལམ་ལགས་ཨ་རིའི་ནང་གི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཁང་དང་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ། སྨོན་ལམ་རིག་ནུས་དང་ལྟེ་གནས་ཁང་དེ་དག་གི་བར་དུ་མཉམ་ལས་བྱེད་པའི་ལས་འཆར་དངོས་སུ་འགོ་བཙུགས་འདུག དེ་ཡང་། ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༢༢ ཉིན་ལ། གྷོ་གྷིལ་（谷歌）ལས་ཁུངས་ལྟེ་བ་རུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་ནང་ཆོས་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་དེང་རབས་འཕྲུལ་ལས་ཁྲོད་ཚད་ལྡན་དང་མཉམ་ལས་ཡོང་ཐབས་ལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ། གྷོ་གྷིལ་གྱི་ཨན་ཌོ་མ་ལག་ (安卓) དང་། Chromebook, google doc མ་ལག་སོ་སོ་བོད་ཡིག་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་དང་། མ་ལག་དེ་དག་ཏུ་སྨོན་ལམ་ཡིག་གཟུགས་དང་རང་འགུལ་ཡིག་གཏག (autocorrect) ཚིག་མཛོད་བཅས་འཇུག་ཐབས་ལ་གྲོས་མོལ་ལྷུག་པོ་བྱུང་ཡོད་འདུག ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༢༥་ཉིན་ལ།…

དབྱིན་སྐད་དུ། World Wide Web དང་རྒྱ་སྐད་དུ། 全球资讯网/万维网ཞེས་འབོད་པའི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་དྲ་བ་ཟེར་བ་དེ་ནི་དུས་ཀྱི་རིམ་པ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཁྲོད་དུ་མདུན་མཆོང་གི་གོམ་པ་གསར་པ་རེ་སྤོས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ལ། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གོ་རིམ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ། མི་ཚོས་དྲ་ཐོག་གི་ཆ་འཕྲིན་དང་ཞབས་ཞུ་ཁག་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་རྩིས་འཕྲུལ་གྱི་དྲ་བའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་ཐོན་རིམ་དང་པོ་(Web 1.0)དེ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ཡས་མས་སུ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱུང་ཡོད་ལ། དྲ་བའི་ཐོན་རིམ་གཉིས་པ(Web 2.0)དེ་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༠ ཡས་མས་ལ་ཐོན་ཡོད། དེ་ནས་དྲ་བའི་ཐོན་རིམ་གསུམ་པ(Web 3.0)་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༤་ལོར་གསང་སྡོམ་དངུལ་ལོར（加密货币）་ཨེ་ཐར་གསར་གཏོད་གནང་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ཡོད་པའི་སྐུ་ཞབས་གྷ་བིན་བོ་ཌི་（Gavin Wood）ལགས་ཀྱིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་ལ། ༢༠༢༡་ལོ་ནས་བཟུང་། གསང་སྡོམ་དངུལ་ལོར་ལ་དགའ་མོས་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དྲ་བའི་ཐོན་རིམ་གསུམ་པ(Web…

ཀུ་ཤུ་ཁ་པར་ཐོན་༡༥་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པའི་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་། མི་ཚོས་བྲེལ་བྲེལ་འཚུབ་འཚུབ་ཀྱིས་སྒོ་ནས་ཁ་པར་གསར་པ་དེ་ཉོ་བཞིན་གདའ། འོན་ཀྱང་། ཁ་པར་ཐོན་གསར་པ་དེ་མ་ཉོས་གོང་། ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། ཀུ་ཤུ་ཁ་པར་གསར་པའི་ནང་གི་པར་ཆས་དང་འབྲེལ་བའི་འགྲོ་གྲོན་དེ་ཆགས་ཡོད།  ཀུ་ཤུ་ཁ་པར་༡༥་ནང་དུ་བླངས་པའི་པར་ནི་ཀུ་ཤུ་ཁ་པར་ཐོན་རྙིང་པའི་ནང་གི་པར་གྱི་བོངས་ཚད་དང་བསྡུར་ན། ལྡབ༦༥་ཆེ་བ་ཡོད་སྟབས། མཐའ་མར། ཁྱེད་ཀྱིས་ཟླ་རེར་སྤྲིན་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཤོངས་ཚད་འཕར་མ་ཉོ་དགོས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། པར་གྱི་བོངས་ཚད་ཆེ་ན། པར་གྱི་སྤུས་ཀ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་བཤད་མ་དགོས་ཀྱང་། ཀུ་ཤུ་བཟོ་ཚོང་ཁང་ལ་མཚོན་ན། འགྱུར་བ་དེ་གཏོང་དོན་ནི། ཚོང་གི་ཁེ་སྤོགས་བཟོ་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ཁ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།  པར་རེ་རེའི་བོངས་ཚད་དེ་ཀུ་ཤུ་ཁ་པར་ཐོན་རྙིང་པའི་པར་དང་བསྡུར་ན། ལྡ་བ་༦༥་ཡི་ཆེ་བ་ཡོད་སྟབས། ཁ་པར་གསར་པའི་ནང་གི་ཤོངས་ཚད་ཡང་།…

འདི་ལོའི་ཟླ་༣་པའི་ནང་དུ་གྷོ་གྷིལ་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས། OpenAI མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཚན་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་འདོན་སྤེལ་བྱས་པའི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས ChatGPTཡི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོམ་རའི་ཁྱབ་ཚད་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུའི་ཆེད་དུ། བྷར་ཌི(Bard/巴德)ཟེར་བའི་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱི་འཕྲུལ་མི་གསར་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་གནང་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་ནུས་པ་ChatGPT་དང་བསྡུར་ན་ཞན་པོ་ཡོད་པ་དང་། འཕྲུལ་མི་ལ་ཁ་བརྡ་ལྷུག་པོ་ཡང་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས། སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཐུབ་མེད་པ་མ་ཟད། མི་ཚོའི་དོ་སྣང་ཡང་འདྲེན་ཐུབ་མེད། ཟླ་༨་པའི་ནང་ལ་ཆ་མཚོན་ལ།  རྩིས་འཕྲུལ་དང་ཁ་པར་ནང་དུ་ChatGPT་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་གྲངས་དུང་ཕྱུར་བཅོ་ལྔ་བརྒལ་ཡོད་པ་དེ། གྷོ་གྷིལ་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་བཀོལ་མཁན་དང་བསྡུར་ན་ལྡབ་གསུམ་གྱི་མང་བ་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཟླ་༩་ཚེས་༡༩་ཉིན། གྷོ་གྷིལ་བཟོ་ཚོང་ཁང་གིས་བྷར་ཌི(Bard)་འཕྲུལ་མིའི་ནུས་པ་དེ། གྷོ་གྷིལ་ཡིག་ཟམ་ཇི་མེལ་དང་། (Gmail)གྷོ་གྷིལ་སྐུལ་ཆས།(Google Drive)…

དེ་ཡང་དྲ་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡོངས་ཁུངས་ལ་གཞིགས་ན། ཀུ་ཤུ་ཁ་པར་གྱི་ཉེར་སྤྱོད་མ་ལག་ཐོན་༡༧་པ་དེ་ཟླ་དགུ་པའི་ནང་དུ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་རེད་འདུག་ལ། མ་ལག་ཐོན་གསར་ཤོས་དེའི་ནང་དུ། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཁག་ཅིག་དྲ་གྲོགས་ཚོར་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་བྱེད། ༡ ༽ ཁ་པར་གཏོང་སྐབས། གཏང་སའི་མི་དེའི་ཁ་པར་གྱི་འཆར་ངོས་སུ་ག་རེ་མངོན་དུ་འཇུག་མིན་ལ་དོ་དམ། ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཞིག་ལ་ཁ་པར་གཏོང་སྐབས། གཏང་སའི་མི་དེའི་ཁ་པར་གྱི་འཆར་ངོས་སུ་ག་རེ་མངོན་དུ་འཇུག་མིན། རང་གི་འདོད་མོས་ལྟར་སྒྲིག་བཟོ་བྱེད་ཆོག ཁྱེད་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཁ་པར་གྱི་ནང་ནས་པར་ཞིག་གམ། སོ་སོའི་མགོ་པར་གྱི་འགུལ་རིས་སོགས་གང་རུང་འདེམས་ཚེ། མི་ཞིག་ལ་ཁ་པར་གཏོང་སྐབས། མི་དེའི་ཁ་པར་གྱི་འཆར་ངོས་སུ། ཁྱེད་ཀྱིས་འདེམས་པའི་མགོ་པར་དེ་འཆར་ངེས། ༢ ༽…